استاندارد آموزشی پرورش ماهی گرم آبی
معاونت آموزش، فنی و پژوهشی
بهار – 84
مشخصات و ویژگیهای دوره آموزشی:
الف) شرایط ویژه فراگیران دوره:
- میزان تحصیلات: دانش آموختگان رشته های کشاورزی و منابع طبیعی
ب) ویژگیهای مدرسان واجد شرایط تدریس در دوره:
1- دارندگان مدرک تحصیلی فوق لیسانس یا دکترای شیلات با حداقل پنج سال سابقه کار عملی و تجربی در زمینه مربوط
2- دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس شیلات با حداقل ده سال سابقه کار عملی و تجربی در زمینه مربوط با تأیید شورای آموزشی استان
تبصره: برای موضوعات درسی تخصصی، از مدرسین متخصص موضوعی با شرایط فوق استفاده شود.
ج) مدت دوره آموزشی:
1- زمان آموزش نظری 42 ساعت
2- زمان آموزش عملی 44 ساعت
3- جمع زمان آموزشی دوره 86 ساعت
سرفصل های آموزشی دوره:
ردیف سرفصل نظری عملی جمع
1 کلیات 6 - 6
2 اصول کلی احداث استخرهای پرورش ماهیان گرم آبی 10 8 18
3 اصول پرورش ماهیان گرم آبی 10 18 28
4 آشنایی با بیماریهای ماهیان گرم آبی 8 12 20
5 عوامل تهدیدکننده در پرورش ماهیان گرم آبی و راههای مبارزه با آنها 4 - 4
6 مدیریت بهره برداری از استخرهای پرورش ماهیان گرم آبی 4 6 10
7 فهرست منابع - - -
جمع 42 44 86
1- کلیات :
ردیف
موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 تاریخچه و اهمیت تکثیر و پرورشی ماهی در ایران و جهان 6
2 اهمیت اقتصادی پرورش، ماهی و میزان تولید آن در ایران و جهان
3 نقش پرورش ماهی در بهبود تغذیه انسان
4 تقسیم بندی اکولوژیک ماهیان پرورشی
5 عمده ترین ماهیان پرورشی ایران
6 ویژگیهای گونه های مناسب پرورش
7 انتخاب گونه های پرورشی مناسب از نقطه نظر شرایط آب و هوائی
8 بیولوژی و رفتارشناسی ماهیان گرم آبی
2-اصول کلی احداث استخرهای پرورش ماهیان گرم آبی :
ردیف موضوعات درسی ساعت - آموزش
نظری عملی
1 مکان یابی 10 8
الف) ویژگیهای شیمیایی آب (PH، هدایت الکتریکی، میزان سختی و ...)
ب) ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک
ج) عوامل اقلیمی (درجه حرارت، باد ، جریان هوا، رطوبت، بارندگی و تبخیر و ...)
د) عوامل اقتصادی
2 برآورد آب مورد نیاز و نحوه تأمین آن
3 طراحی و ساخت استخرهای پرورش آبزیان
الف) اطلاعات پایه مورد نیاز (اطلاعات هواشناسی، نقشه منطقه، نقشه خاک، اطلاعات مربوط به خاک و ...)
ب) اصول طراحی و ساخت استخرها (شیب دیواره ها، شیب طولی، شیار میانی، دیواره ها، عمق، آب ورودی و خروجی و....)
ج) انواع استخرها (استخرهای تخم ریزی، استخرهای مولدین، استخرهای بچه ماهی ، استخرهای پرورش ماهی پرواری ، استخرهای ذخیره آب و...)
د) تأسیسات جانبی
عناوین آموزش عملی:
- نمایشهای فیلمهای آموزشی
- بازدید از مزارع پرورش آبزیان جهت آموزش عملی اصول فوق
3- اصول پرورش ماهیان گرم آبی :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 آشنایی با تکثیر ماهیان گرم آبی (طبیعی، نیمه طبیعی، مصنوعی) 10 18
2 پرورش ماهیان گرم آبی:
الف) آماده سازی استخر (خشک کردن، سوزاندن گیاهان، آهک زنی، شخم زدن بستر، آب بندی، کوددهی، کاربرد سم و ...)
ب) انتخاب روش پرورش
ج) مراحل پرورش بچه ماهیان :
- کنترل در طول مدت پرورش (دمای آب، تعداد نوزدان در هر هکتار، شرایط شیمیایی آب، کوددهی و ...)
- صید، حمل و نقل و رهاسازی بچه ماهیان در استخر پرورش ماهیان پرواری
د) مراحل پرورش ماهیان پرواری
هـ) اصول تغذیه ماهیان گرم آبی
- غذای طبیعی یا زنده و انواع آن
- غذاهای ترکیبی
- ترکیب شیمیایی غذاهای ترکیبی
- چرخه تولید غذا در استخرهای پرورشی
- ضریب غذایی
جیره نویسی
عناوین آموزش عملی:
- نمایش فیلم های آموزشی
- بازدید از مزارع پرورش ماهیان گرم آبی بمنظور آموزش عملی اصول فوق
4- آشنایی با بیماریهای ماهیان گرم آبی :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 عوامل مؤثر در بروز بیماریها (محیط، عامل بیماریزا، ماهی) 8 12
2 بیماریهای ناشی از عوامل عفونی ( باکتری، انگل، قارچ، ویروس)
3 بیماریهای ناشی از عوامل غیر عفونی ( محیطی- تغذیه ای )
4 ناهنجاریهای ژنتیکی
5 پیشگیری و درمان بیماریها ( واکسنها، داروها و مواد شیمیایی )
عناوین آموزش علمی:
- نمایش فیلم های آموزشی
- کالبد گشائی و نمونه برداری انگلی، باکتریائی و قارچی
- تهیه لام مرطوب و کشت باکتری و قارچ
- تهیه گسترش خونی
5- عوامل تهدیدکننده در پرورش ماهیان گرمابی و راههای مبارزه با آنها :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 پرندگان ماهیخوار 4
2 پستانداران آبزی
3 آلودگی های صنعتی و کشاورزی
4 هرز آبهای ناشی از ذوب برفها
5 ورود سیلابها به داخل منبع آب
6 تغییرات PH آب
6- مدیریت بهره برداری از استخرهای پروش ماهیان گرم آبی :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 صید به روش کلی (دسته جمعی) 4 6
2 صید به روش جزئی (توراندازی)
3 درجه بندی و جداکردن ماهیان ریز و درشت
4 بسته بندی و اتیکت گذاری
5 حمل و نقل
6 بازاریابی
عناوین آموزش عملی:
- نمایش فیلمهای آموزشی
- بازدید از مزارع پرورش ماهیان گرم آبی جهت آموزش عملی مراحل صید، بسته بندی و حمل و نقل
فهرست منابع :
1- راهنمای پرورش انواع کپور چینی دکتر حسین عمادی
2- دستورالعمل پرورش ماهیان گرم آبی فرهاد فریدپاک
3- بیماریهای ماهیان پرورشی دکتر بابا مخیر
4- ماهیان خاویاری ایران دکتر امین کیوان
5- سرفصلهای دوره های آموزشی سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استانها
ب/4/8/84
